KALP KRİZİ (akut miyokard infarktüsü-MI)
Kalp krizi (akut miyokard infarktüsü-MI) kalp kaslarını besleyen damarların (koroner arterlerin) tıkanması ile o damarın beslediği kalp kasında hasar oluşmasıdır. Tüm dünyada ve ülkemizde ölümlerin ve ani ölümlerin en sık sebebi kalp damar hastalıkları bunlar içindede en önemli ve sık olanı kalp krizidir.
Kalp krizinin en önemli bulgusu göğüs ağrısıdır. Bu ağrı en tipik hali ile göğüste yanma, sıkışma, baskı, ağırlık çökmesi, göğse birisi oturmuş gibi olması, sırta doğru sıkışması olup sol kola sırta, boyuna bazende her iki kola yayıla bilir. Ağrıya bazen bulantı kusma, fenalık hissi, baygınlık gibi şikayetlerde eşlik edebilir. Fakat maalesef başta şeker hastaları olmak üzere bir kısım hastada (yaklaşık %25) hiçbir şikayet olmadanda kalp krizi geçirilebilir. Bunada gizli kalp-sessiz iskemi denir.
Kalp krizi ölümcül olabilmesi itibarı ile deal tedavisi en yakın sağlık kuruluşuna bir an önce hastanın ulaştırılması ve etkin hastane bakımının erken dönemde sağlanması ile mümkündür. Kalp krizinin en kararsız ve tehlikeli dönemi hastane öncesi dönem olup, bu dönemde en önemli ölüm sebebi de ölümcül ritim problemleridir. Hastane öncesi acil tedavi ilkeleri, ağrının azaltılması, kalp durmasının önlenmesi ve tedavisidir
Kalp Krizinin Hastane Öncesi Tedavisi:
* aspirin çiğnetilmeli
*eğer var ise; dilaltı sprey ( nitrogliserin) sıkılması veya dilaltı hap (isosorbid dinitrat) verilmeli
*ambulans çağrılmalı
*en yakın hastaneye ulaşım sağlanmalı.
dilaltı sprey veya hap alınmaması gereken durumlar ise glyceryltrinitrate (NTG) spray veya dilaltı tabletler hipotansif-tansiyon düşüklüğü (sistolik (büyük tansiyonun) kan basıncı 100 mmHg altında), bradikardik (dakikadaki nabız sayısının-50/dak altında) ve taşikardik (dakikadaki nabız sayısının-100/dak üstünde) olan hastalar haricinde tüm hastalara acilen kullanılırlar. Özellikle hastanın yukarıda tarif edilen şikayetleri başladıktan sonra 5 dakika ara ile 3 kez sublingual NTG alması acil ambulans çağrılması önerilir.
Burada en önemli noktalardan biri aspirindir; kalp krizi şüphesi olan tüm hastalara hemen verilmelidir. İlk doz 300 mg olup, çiğneme tableti şeklinde verildiğinde emilimi daha hızlı olmaktadır. Kusması olan hastalara, bu semptomları geçtikten sonra verilmesi uygundur.
Bunun dışında yapılabilecek şeyler daha çok sağlık ekiplerinin yapabileceği şeyler olup ginede belirmek gerekirse; Hastaya evde ve ambulansta oksijen verilmesi, ağrının giderilmesi, gerekirse bulantının kesilmesi (antiemetik ilaçlar ile) kalıcı bir venöz damar yolunun açılması gereklidir.